Barbeküler
Balkonlarda
veya açık alanlarda duvar içerisinde gömülmüş veya açıkta pişirme işinin
yapıldığı standart norm ve ölçülerinde tuğla, taş veya hazır blok malzemeler
ile yapılmış ocaklardır.
Özellikleri:
Barbekülerin
en önemli özelliği sadece pişirme amacıyla kullanılmasıdır. Açık alanlarda
sabit veya hareketli olarak kullanılması barbekünün kullanım kolaylığını
artırmaktadır. Çok katlı konutların balkonlarında duvar içerisine gömülerek yapılan
barbeküler kullanım kolaylığı açısından aynı rahatlığı sağlamaktadır (Resim
4.1). Barbekülerin kullanım özelliğinden dolayı malzemelerin koyulacağı tezgâh
ve dolapların da düşünülmesi gerekir. Çok amaçlı düşünülen ve barbekünün
kullanımını kolaylaştıran yardımcı bölmelerin yapımı barbekünün yapıldığı yerin
büyüklüğüne göre değişir. Barbekülerin nasıl projelendirileceği, barbekü,
şömine ve baca çizimi 11. sınıf modülünde anlatıldı. Bu modülden faydalanarak
özelliklerine uygun olarak barbeküleri tuğla ile uygulayabiliriz.
Türleri:
Barbeküler,
yapıldığı malzemenin cinsine ve yapım şekline göre çeşitlendirilir.
Yapıldığı
malzemenin cinsine göre:
Tuğla
barbekü,
Taş
barbekü
Hazır
blok malzemeden yapılan barbekü
Yapım
şekline göre:
Açık
barbekü
Kapalı
barbekü
Görevleri
ve Kullanıldığı Yerler:
Barbekülerin
yerine getirdiği tek görev vardır, o da pişirme işinin yapılmasıdır. Bu görevi
yerine getirirken kişilere kullanım kolaylığı sağlaması gerekir.
Açık
alanlarda kullanılan barbeküler genellikle hareketli yani taşınabilir olma özelliğine
sahiptir. Açık alanlarda kullanılan barbekülerin sabit olanları da vardır.
Bu
tipteki barbekülerin, kötü hava koşullarına önlem almak için üst ve yanlarının
kapatılması gerekebilir. Balkon veya teraslarda yapılan barbeküler sabit ve
duvar içerisine gömülü olmalıdır. Bu tip barbekülerle birlikte çok amaçlı tezgâh
ve dolap gibi bölümlerin de yapılması barbekü görüntüsüne güzellik katmakla
birlikte kullanımında da kolaylık sağlamaktadır.
Barbekü
Kalıpları:
Barbekü
duvarlarının dayanıklı ve sağlam olması için projelerindeki biçimlerinde kalıcı
olarak durmalarını sağlamak için geçici olarak ahşap veya metalden yapılan yüzey
kaplamalarına barbekü kalıbı denir. Hazır olarak üretilen ve açık alanlarda
kullanılan barbekülerin yapımında kalıp sistemi daha fazla tercih edilmektedir.
Türleri:
Barbekülerin
sağlam ve uzun ömürlü olması gerekmektedir. Taşıyıcı kısımlarının düzgün ve güzel
görünüşlü olması için kalıp sistemlerinden yararlanmak gerekir. Barbekülerin
ayak bölümleri taş, tuğla veya hazır blok malzemelerden herhangi biriyle yapılabildiği
gibi, kalıp içinde şekillendirilmiş beton elemanlarla da yapılabilir. Ayrıca
ayak kısımları değişik malzemelerden yapılan barbekülerin tezgâh denilen kısımları
kalıplanarak şekillendirilen beton elemanlardan yapılabilir.
Yapılışı:
Barbekülerin
hazır olarak üretimi, bütün elemanlarının kalıp sisteminden yararlanıp betondan
yapılması ile olur. Kalıplar, standartlara göre değişen boyutlara sahip barbekülerin
üretimine yardımcı olmaktadır. Barbekü kalıp elemanları ahşap veya metal
malzemelerden olabilir.
Kalıplar
içerisinde üretilen barbekü elemanları parçalar hâlindedir. Kullanılacağı yerde
parçalar hâlindeki barbekünün montajı yapılarak kısa zamanda ve güzel görünüşlü
barbeküler elde edilir. Bu tip barbeküler daha çok açık alanlarda hareketli
olarak kullanılacaksa tercih edilir.
Balkonlarda
duvar içerisine gömülmüş sabit barbekülerin yapımında ayak, ocak ağzı ve içi
ile baca kısmı tuğla, taş veya hazır blok malzemelerden; tezgâh ve kirişleri
ise kalıp sistemini kullanarak üretilen beton malzemeden yapılır.
Hazır
barbekü üretimi seri üretim olduğu için orada kullanılan kalıpların boyutları
standarttır. Yerinde üretilen barbekülerin boyutları standart olmayacağından
yani yapılacağı yere uyumlu bir barbekü üretileceğinden kullanılacak olan kalıp
malzemelerinin de boyutları ile ilgili herhangi bir ölçü verilemez. Ancak
kullanılacak olan kalıp tahtalarının 2–3 cm kalınlığında olması ve bu kalıp
sisteminde kanatları ve üzerine gelen yükleri taşıyan başlık, dikme, çapraz ve
destek çıtalarının zayıf malzemelerden olmaması mümkün olduğunca ek yapılmadan
kullanılması gerekir.
DUVARCI
DR. AHMET GÖKDEMİR
GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ
İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
